Metodologia

1. Co oznacza etykieta orientacji

Etykieta to ocena serwisu Obustronna ogólnej linii redakcyjnej medium, a nie pojedynczego artykułu. Redakcja może opublikować tekst niezgodny ze swoją typową linią. Stosujemy pięciostopniową skalę opisową, bez epitetów:

lewica · centrolewica · centrum · centroprawica · prawica

2. Na czym opieramy ocenę

• Media zagraniczne: oceny zewnętrznych organizacji (AllSides, Media Bias/Fact Check) jako punkt wyjścia.
• Media polskie: obecnie ocena redakcyjna oparta na publicznych badaniach postrzegania mediów i deklaracjach samych redakcji, opisana przy każdym źródle w tabeli niżej.

Planowane uzupełnienie o kilka niezależnych, opublikowanych sygnałów, żeby ograniczyć subiektywność jednej oceny:

• udział gości politycznych z poszczególnych stron w mediach — Centrum Monitorowania Dyskursu Publicznego UMK w Toruniu,
• wskaźnik oparty na linkowaniu domen przez posłów i senatorów (Wojcieszak i in., Political Communication, 2024; dane otwarte),
• ocena wiarygodności mediów przez elektoraty poszczególnych partii (badania CBOS).

Różne metody potrafią dawać odmienne wyniki dla tego samego medium (pokazały to badania UMK). Dlatego zamiast jednej „prawdziwej” liczby będziemy pokazywać, co mówią poszczególne sygnały.

3. Porównanie stron — jak grupujemy te same wydarzenia

Nagłówek i lead każdego newsa zamieniamy na zbiór rdzeni istotnych słów (pierwsze 6 liter, bez słów nieznaczących). Dwa newsy uznajemy za to samo wydarzenie, gdy mają co najmniej 2 wspólne rdzenie i podobieństwo Jaccarda co najmniej 0,26. Algorytm działa lokalnie, bez sztucznej inteligencji, i jest jawny w kodzie.

4. Martwy punkt

Temat oznaczamy jako „martwy punkt lewej” lub „prawej strony”, gdy relacjonują go co najmniej 3 źródła z jednej strony (lewica i centrolewica albo prawica i centroprawica), a żadne z przeciwnej. To opis zasięgu relacji, a nie zarzut wobec redakcji.

4a. Kolejność na stronie głównej

Redakcje publikują bardzo różną liczbę tekstów: jedne kilkadziesiąt na dobę, inne kilka. Przy kolejności czysto chronologicznej strona główna pokazywałaby głównie najpłodniejsze redakcje, a to dziś oznacza przewagę jednej strony sceny. Dlatego domyślna kolejność jest wymieszana:

• newsy z ostatniej doby dzielimy na trzy grupy: lewa strona (lewica i centrolewica), centrum oraz prawa strona (centroprawica i prawica);
• bierzemy na zmianę po jednym newsie z każdej grupy, a w rundzie najświeższy idzie pierwszy;
• w obrębie grupy na zmianę redakcje: drugi tekst którejkolwiek redakcji pojawia się dopiero po pierwszym tekście każdej z nich;
• starsze newsy idą dalej w kolejności chronologicznej.

Kolejność nie zależy od klikalności ani od tego, co czytasz, bo niczego o Tobie nie zapisujemy. Przełącznik „Chronologicznie” przywraca kolejność czysto chronologiczną.

4b. Tematy dnia

Temat to nazwa własna (kraj, osoba, instytucja), którą w ostatnich 48 godzinach opisało co najmniej 5 redakcji w co najmniej 8 newsach. Odmiany sprowadzamy do wspólnego rdzenia, więc „Iran”, „Iranu” i „Iranie” to jeden temat. Teksty obcojęzyczne porównujemy przez polskie tłumaczenie. Nazwy, które występują prawie zawsze razem (np. Ukraina i Kijów), łączymy w jeden temat. Najwyżej stoją tematy opisywane przez wszystkie trzy strony sceny i przez najwięcej redakcji. To mechaniczne liczenie, bez sztucznej inteligencji.

4c. „Jak opisują to inni”

Dla wybranego newsa szukamy tekstów o tej samej sprawie w naszych kanałach (wspólne słowa kluczowe) oraz w wyszukiwarce Google News. Wynikom z redakcji z naszej listy przypisujemy ocenę medium, a pozostałe pokazujemy osobno, bez oceny. Pokazujemy też słowa, których w danej sprawie użyła tylko jedna strona — jako opis różnic w języku, nie ocenę.

5. Czego nie twierdzimy

• Nie oceniamy prawdziwości artykułów.
• Nie obiecujemy, że serwis zmniejszy polaryzację. Duże badanie terenowe z 2026 r. (Prosocial Ranking Challenge, ponad 9 tys. uczestników) nie wykazało takiego efektu dla rankingów „ponad podziałami”. Naszym celem jest przejrzystość, nie zmiana poglądów.
• Tłumaczenia nagłówków są maszynowe i oznaczone w serwisie.

6. Głosy czytelników (planowane)

Docelowo czytelnicy będą mogli anonimowo ocenić orientację konkretnego newsa. Pokażemy pełny rozkład głosów, a do łączenia ich użyjemy otwartego algorytmu typu „bridging” (jak w Community Notes), który premiuje oceny zgodne u osób o różnych poglądach. Głosy czytelników będą zawsze oddzielone od oceny serwisu Obustronna.

7. Źródła i ich oceny

8. Rejestr korekt i odpowiedzi redakcji

Redakcja, która nie zgadza się z oceną, może napisać na kontakt@obustronna.pl. Każdą odpowiedź i każdą zmianę oceny publikujemy tutaj z datą.