ObustronnaAfery 2008–2026 · rząd PiS i Zjednoczona Prawica (2015–2023)
Afera Funduszu Sprawiedliwości
Fundusz Sprawiedliwości, przeznaczony na pomoc pokrzywdzonym i postpenitencjarną, w latach rządów Zbigniewa Ziobry finansował też m.in. ochotnicze straże pożarne, szpitale i projekty fundacji. NIK (IX 2021) ustaliła, że z 681,4 mln zł dotacji w kontrolowanym okresie tylko 228,5 mln zł (34%) trafiło bezpośrednio na pomoc pokrzywdzonym. W 2025 r. wykazała nieprawidłowości na blisko 270 mln zł. Według prokuratury konkursy ustawiano pod wybrane podmioty, a ponad 66 mln zł trafiło do fundacji Profeto mimo niespełnienia wymagań.
Status. Prokuratura zarzuca Ziobrze 26 przestępstw, w tym kierowanie zorganizowaną grupą. Ziobro twierdzi, że zarzuty są nieprawdziwe. Na przełomie 2025 i 2026 dostał azyl na Węgrzech, który odebrano mu w VII 2026. Od V 2026 przebywa w USA, a Polska wystąpiła o ekstradycję. Romanowski ma zarzuty i jest poszukiwany; Węgry cofnęły mu status uchodźcy (VII 2026), a pod koniec IX 2026 jego obrońca poinformował o uzyskaniu listu żelaznego. Proces z pierwszego aktu oskarżenia toczy się przed SO w Warszawie (stan 2025). Wobec Wosia (2025, wątek Pegasusa) i Mateckiego (2025) skierowano akty oskarżenia. Nie znaleźliśmy informacji o wyrokach wobec polityków.
Kwoty
- 681,41 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Dotacje z Funduszu Sprawiedliwości w okresie objętym kontrolą; 228,5 mln zł (34%) trafiło na pomoc pokrzywdzonym.
- 63,32 mln zł · Szacunek NIK. Kwota 13 z 16 zbadanych umów na zapobieganie przestępczości, które NIK oceniła jako niegospodarne i niecelowe.
- 108 mln zł · Według prokuratury (zarzuty, nie wyrok). Ok. 108 mln zł szkody w związku z decyzjami dotyczącymi wydatkowania środków Funduszu.
- 66 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Ponad 66 mln zł wypłaconych fundacji Profeto, która według prokuratury nie spełniała wymagań.
- 150 mln zł · Według prokuratury (zarzuty, nie wyrok). Ponad 150 mln zł szkody Funduszu według wniosku dotyczącego 26 zarzutów dla byłego ministra.
- 14 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Środki Funduszu zatwierdzone na remont nowej siedziby Prokuratury Krajowej, według prokuratury niezgodnie z celami Funduszu.
Kto
- Zbigniew Ziobro – minister sprawiedliwości, prokurator generalny
- Marcin Romanowski – wiceminister sprawiedliwości
- Michał Woś – wiceminister sprawiedliwości
- Dariusz Matecki – radny Szczecina, od 2023 poseł
- dyrektor Departamentu Funduszu Sprawiedliwości MS i urzędniczka MS (oskarżone)
Co zrobiły instytucje
- NIK: raporty 30.09.2021 i 2025
- Sejm: uchylenie immunitetu M. Romanowskiego 12.07.2024
- zarzuty dla M. Romanowskiego X 2024, list gończy XII 2024
- pierwszy akt oskarżenia 4.02.2025 (6 osób, m.in. prezes fundacji Profeto i dwie urzędniczki MS)
- Sejm: zgoda na areszt D. Mateckiego 6.03.2025
- Sejm: uchylenie immunitetu Z. Ziobry (26 zarzutów) i zgoda na areszt 7.11.2025
- sąd: areszt Z. Ziobry, list gończy (II 2026)
- MS: wezwanie do zwrotu ok. 90 mln zł dotacji III 2025
Źródła
wcześniejsza: Afera mailowa · późniejsza: PFN i „Sprawiedliwe sądy”