Afery 2008–2026 · rząd PiS i Zjednoczona Prawica (2015–2023)
Willa plus
Minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek w programach inwestycyjnych (2022, łącznie 170 mln zł, w tym 40 mln zł w „Willi plus”) przyznawał dotacje na zakup nieruchomości przez organizacje pozarządowe, często wbrew opiniom zatrudnionych ekspertów. Część beneficjentów była związana z politykami PiS. NIK (VI 2023) uznała, że 6 mln zł przyznano niezgodnie z prawem, a 84,9 mln zł trafiło do podmiotów bez rekomendacji zespołów doradczych. MEiN zaprzeczało, by działało niezgodnie z prawem.
Status. Śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez urzędników MEiN (art. 231 k.k.) trwa i nikt z urzędników nie usłyszał zarzutów (stan XI 2025). Zarzuty oszustwa usłyszało dwoje członków zarządu jednej z organizacji-beneficjentów, a jej nieruchomość zabezpieczono. Organizacje zwróciły dobrowolnie 3,5 mln zł.
Kwoty
- 170 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Łączna kwota czterech konkursów grantowych ogłoszonych pod koniec 2022 r.
- 40 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Kwota programu „Willa plus”.
- 6 mln zł · Szacunek NIK. Dotacje przyznane przez ministra niezgodnie z prawem.
Kto
- Przemysław Czarnek – minister edukacji i nauki
Co zrobiły instytucje
- CBA: ostrzeżenie ministra o nieprecyzyjnych zasadach IX 2022
- NIK: analiza wykonania budżetu 2022 (VI 2023)
- Prokuratura Okręgowa w Warszawie: śledztwo od II 2024, od IV 2025 Prokuratura Okręgowa w Radomiu
- MEN: zawiadomienie dotyczące P. Czarnka i żądania zwrotu dotacji
Źródła
wcześniejsza: RARS · późniejsza: Orlen Trading Switzerland