ObustronnaStreszczenie · stan na 22 października 2026, 08:41 · automatyczne
Badanie: poparcie dla AfD przypomina wyniki NSDAP z 1933 r. - jak piszą media
Streszczenie automatyczne. Przygotowała je sztuczna inteligencja (Claude Sonnet (Anthropic)) z nagłówków i fragmentów tekstów wymienionych redakcji, bez sprawdzenia przez człowieka. Może zawierać błędy, więc sprawdzaj w źródłach (linki przy każdym punkcie). Błąd? Napisz do nas, poprawimy albo zdejmiemy.
Zespół badaczy z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium porównał wyniki AfD w wyborach do Bundestagu w 2025 r. z wynikami NSDAP w wyborach do Reichstagu z 1933 r. i znalazł zbieżność w ponad połowie niemieckich gmin. Redakcje centrowe i prawicowa opisują badanie najszerzej, z cytatami politologa ostrzegającego przed prostą interpretacją wyników, a lewicowa TVP Info podaje tylko skrótową informację.
Co wiadomo
- Zespół historyka ekonomii Davide Cantoniego z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana (LMU) w Monachium porównał wyniki AfD w wyborach do Bundestagu w 2025 r. z wynikami NSDAP w wyborach do Reichstagu z marca 1933 r. (TVP Info, Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska)
- Według analizy w ponad połowie niemieckich gmin poparcie dla obu partii rozkłada się podobnie. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska, Do Rzeczy)
- W niemal co piątej gminie obie partie miały wysokie lub bardzo wysokie wyniki na tle swojego landu, w podobnej liczbie gmin oba ugrupowania miały niskie wyniki, a w kolejnej piątej części - przeciętne. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska, Do Rzeczy)
- NSDAP w wyborach z marca 1933 r. zdobyła w skali kraju blisko 44 proc. głosów, ale wyniki w poszczególnych gminach były bardzo nierówne - od mniej niż 10 proc. do ponad 90 proc. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska, Do Rzeczy)
- Politolog Kai Arzheimer z Uniwersytetu w Moguncji ocenił wyniki analizy jako wiarygodne, ale ostrzegł przed prostą interpretacją, podkreślając, że to ludzie głosują na partie, a nie gminy czy regiony. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska, Do Rzeczy)
- Bastiony AfD wskazane w analizie to m.in. wschodnia Bawaria, Wschodnia Westfalia-Lippe, północno-wschodnia Hesja, Palatynat i wybrane tereny przygraniczne - obszary wiejskie i słabsze gospodarczo. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska, Do Rzeczy)
Jak opisały to strony
Lewa strona
Wspólne z innymi stronami. Relacjonują badanie LMU w Monachium i jego główny wniosek o zbieżności poparcia dla AfD i NSDAP w ponad połowie gmin. (TVP Info, Gazeta.pl)
Akcent tej strony. TVP Info tytułuje tekst "Poparcie dla AfD jak dla NSDAP" w bardzo skróconej formie, Gazeta.pl pisze o "szokującym badaniu" i rozwija wątek lęków społecznych wyborców AfD według politologa Arzheimera. (TVP Info, Gazeta.pl)
Czego nie podaje. TVP Info nie podaje szczegółów metodologii badania, danych liczbowych ani cytatów politologa, które opisują inne redakcje.
Centrum
Wspólne z innymi stronami. Bankier.pl, Interia i Wirtualna Polska opisują badanie szeroko: metodologię, wyniki w gminach oraz cytaty politologa Kai Arzheimera o przyczynach poparcia dla AfD i NSDAP. (Bankier.pl, Interia, Wirtualna Polska)
Akcent tej strony. Wirtualna Polska ("AfD a NSDAP? Układ poparcia niezwykle podobny") dodatkowo opisuje różnice między wschodnimi i zachodnimi landami oraz rolę tradycji protestanckiej i katolickiej w poparciu dla obu partii. (Wirtualna Polska)
Prawica i centroprawica
Wspólne z innymi stronami. Do Rzeczy przytacza te same dane o badaniu LMU, wyniki w gminach, bastiony AfD oraz cytaty politologa Arzheimera, co redakcje centrowe. (Do Rzeczy)
Akcent tej strony. Tytuł "Niemcy zestawili AfD z partią Hitlera. Co właściwie porównali?" oraz podkreślenie zastrzeżeń naukowców, że "historia nie jest deterministyczna" i podobieństwo rozkładu poparcia nie oznacza trwałego charakteru bastionów skrajnej prawicy. (Do Rzeczy)
Co z tego wynika
- Wszystkie redakcje relacjonują to samo badanie naukowców z Monachium, oparte na publikacji "Süddeutsche Zeitung", bez istotnych sprzeczności w faktach.
- Centrum i prawa strona opisują badanie najszerzej, z pełnymi cytatami politologa i zastrzeżeniami metodologicznymi, lewicowa TVP Info podaje jedynie skróconą informację.
- Prawa strona (Do Rzeczy) dodatkowo podkreśla w tytule porównanie do "partii Hitlera" i ostrożność wobec wniosków z analizy.
Liczby
| Strona | Nagłówki | Redakcje | Pierwszy nagłówek |
|---|---|---|---|
| Lewa strona | 2 | 2 | 21.10 19:54, TVP Info |
| Centrum | 3 | 3 | 21.10 20:03, Bankier.pl |
| Prawica i centroprawica | 1 | 1 | 21.10 21:22, Do Rzeczy |
Wszystkie nagłówki
Centrolewica (2)
Centrum (3)
Prawica (1)
Jak to przygotowaliśmy
- Streszczenie automatyczne: przygotowała je sztuczna inteligencja z 6 nagłówków i fragmentów 5 tekstów, bez sprawdzenia przez człowieka (metodologia, pkt 4f).
- Nagłówki: zapis porównania z kanałów RSS, które pobieramy (porównanie). Orientacja to etykieta redakcji, a nie ocena tekstu (metodologia).
- Nie rozstrzygamy, kto ma rację. Błąd albo brak? Napisz do nas, poprawimy albo zdejmiemy.