ObustronnaAfery 2008–2026 · rząd PiS i Zjednoczona Prawica (2015–2023)
Afera w NCBR („Szybka ścieżka – Innowacje cyfrowe”)
W konkursie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (ok. 800 mln zł dotacji) do dofinansowania rekomendowano m.in. firmy bez doświadczenia, w tym spółkę założoną 10 dni przed terminem składania wniosków, z najniższą pozytywną oceną (55 mln zł). NCBR podało, że tych pieniędzy nie wypłacono. Część beneficjentów media wiązały z politykami Partii Republikańskiej. NIK stwierdziła liczne nieprawidłowości w przygotowaniu naboru i wyborze projektów.
Status. Postępowanie Prokuratury Europejskiej trwa. W V 2026 zatrzymano m.in. byłego wiceministra Żalka, a w VI 2026 sześć osób usłyszało zarzuty usiłowania oszustwa na szkodę NCBR (ok. 55 mln zł). Według Polsat News w I 2026 w tej sprawie skierowano akt oskarżenia wobec 33 osób (zorganizowana grupa, wyłudzenie środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), a według śledczych usiłowano wyłudzić niemal 43 mln zł. Kwoty z różnych etapów sprawy nie są ze sobą zgodne. Nie znaleźliśmy szczegółów zarzutów wobec Żalka.
Kwoty
- 43 mln zł · Według prokuratury (zarzuty, nie wyrok). Niemal 43 mln zł, które według śledczych podejrzani usiłowali wyłudzić z NCBR.
- 5 mln zł · Według prokuratury (zarzuty, nie wyrok). Niemal 5 mln zł faktycznie wyłudzonych według aktu oskarżenia wobec 33 osób.
Kto
- Jacek Żalek – sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej (nadzór nad NCBR)
- p.o. dyrektora NCBR (odwołany II 2023)
Co zrobiły instytucje
- odwołanie p.o. dyrektora NCBR II 2023
- dymisja wiceministra J. Żalka III 2023
- CBA: kontrola od II 2023
- NIK: kontrola (liczne nieprawidłowości)
- Prokuratura Europejska i CBA: zatrzymania V–VI 2026 (m.in. J. Żalek), zarzuty usiłowania oszustwa i fałszu dla 6 osób (VI 2026)
Źródła
wcześniejsza: Import węgla · późniejsza: RARS