ObustronnaAfery 2008–2026 · rząd PiS i Zjednoczona Prawica (2015–2023)
Import węgla po embargu na węgiel z Rosji
Po wprowadzeniu zakazu importu węgla z Rosji (ustawa z 16.04.2022) rząd zlecił sprowadzenie węgla dla gospodarstw domowych m.in. spółkom Skarbu Państwa i Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. NIK (XI 2024) oceniła, że rząd działał z opóźnieniem i bez koordynacji oraz nie oszacował skutków embarga; z 7,5 mln ton sprowadzonego węgla do gmin trafiło 700 tys. ton, a część była nieprzydatna. W II 2026 RARS na polecenie MSWiA zawiadomiła prokuraturę o nieprawidłowościach przy zakupie przez agencję ponad 750 tys. ton węgla, m.in. o odbiorze węgla niespełniającego norm jakości.
Status. Nie znaleźliśmy informacji o decyzjach prokuratury w sprawie zawiadomień NIK i RARS ani o zarzutach (stan X 2026). Sasin twierdził, że jako minister nie miał podstawy prawnej do zawarcia umowy na transport węgla; prezes PiS podważał niezależność NIK.
Kwoty
- 82 mln zł · Szacunek NIK. O ok. 82 mln zł wyższe koszty transportu węgla z Funduszu COVID-19 niż przy bezpośredniej umowie ministra z PKP Cargo.
- 1,3 mld zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Ponad 1,3 mld zł wydanych przez RARS na ponad 750 tys. ton węgla, w tym ok. 900 mln zł z funduszu na drogi samorządowe.
- 500 mln zł · Szacunek instytucji. Ok. pół miliarda zł strat oszacowanych w zawiadomieniu RARS.
- 200 mln zł · Wartość umów lub wydatków (to nie strata). Blisko 200 mln zł opłat za magazynowanie węgla przez prywatne firmy.
Kto
- Jacek Sasin – wicepremier, minister aktywów państwowych (zawiadomienie NIK)
- Mateusz Morawiecki – premier (decyzje z V i VII 2022 opisane w zawiadomieniu RARS)
Co zrobiły instytucje
- NIK: wyniki kontroli 19.11.2024, zawiadomienie do prokuratury dotyczące J. Sasina (art. 231 § 1 k.k.)
- RARS (na polecenie MSWiA): zawiadomienie do prokuratury II 2026
Źródła
wcześniejsza: Granatnik w KGP · późniejsza: NCBR